
 misi neba asrulda, magram shig shuagul qartlshi erti ucnauri da uchveulo ram moxda: mefis bargs daesxnen tavze avazakebi moulodnelad da tormetive qali moitaces; nivteulobisatvis ki xeli ar uxliat.

 mefe vaxtangs rom moxsenda es tavxedoba, garisxda, brdzana gzebis gakvra, mteli samefo shesdzra, imeretshiac bevri edzebes, magram cam chaylapa, tu miwam, vera gaiges ra. xalxshi chumad ki laparakobdnen aqa-iq: "es bichoba, kaxetshi rom gamochenili bashi-achukia, misi saqme unda iyoso". didma xanma gaiara amis shemdeg.

 chidaobis shemdeg abdushahili tavis qerqshi aghar iyo; gulshi chaidva bashi-achukis javri da sul martodmarto aqet-iqit daexeteboda mteli dghe; udabur tyeebshiac ki dadioda, rom egeb sadme wavawyde chems mdzlevels, samagiero gadavuxado da sircxvilidan gamovideo.

 marto abdushahili ara hfiqrobda bashi-achukze, sxvebsac bevrs hqonda gatexili dzili, magram mizezi ki sxvadasxva iyo: pirvels vajkacuri jini ashfotebda da sxvebs ki atasi oqro ar asvenebda. am ukanasknelebshi yvelaze ufro metad hqonda saghergheli ashlili timsal-makos. es iyo telavshi mcxovrebi, terteras qvrivi, chkuita da moxerxebit gantqmuli; uamisod arc chiri da arc lxini ar iqneboda, avshiac gamosadegi iyo da kargshiac, da mastanac gantqmuli machankali. atydeboda tu ara sadme axalgazrdebshi trfobis cecxli, es mashinve, titqos trusis suni ecao, iq gachndeboda da daatrialebda jaras; didsa da pataras yvelas icnobda, yvela ojaxshi shinauri iyo, yvelasatvis sachiro da gamosdegi, magram aravis ar uyvarda. gaigo tu ara bashi-achukis tavi atas oqrod daafaseso, angarebam aitana da ambobda gunebashi: "xumroba ar aris amdeni fulio! chemi xerxi da es ertad qveyanas, unda, waghma daatrialeben da unda, ukughmao. bashi-achuki rogorme me unda chavigdo xelshio... rogor sheidzleba, rom misi bina da vinaoba xalxshi aravin icodeso? marto is xom ar aris gavardnili, mastan ertad, vin icis, ramdeni axalgazrdebiao? rogor davijero, rom ert matgans mainc vinme soflelebtan damokidebuleba ara hqondeso?" es rom gadaswyvita gunebashi, kidec sheudga saqmes: sadac ki mohkravda yurs, ama da am sofelshi nadzraxi qali vinme ariso, imdens ecdeboda, rom gascnoboda da damegobreboda. zogiert ojaxebshi natelmironic ki sheitana, magram veras gaxda, vera gaigo ra, mxolod es ki aigho azrad, rom, tu vinmem icis mati ambavi, tevdoraant melanom unda icodeso da dauxshira imastan siaruls. tevdoraant melano telavis maxloblad, ert patara soflis ganapiras, tyis pirad cxovrobda ori patara shvilit; qmari tatris jarshi hyavda chafrad shesuli, tviton or-or tveobit tvalit vera xedavda. silamazit naqebi iyo da, cota ar iyos, saxelic gatexili hqonda. timsal-makom ertxel, stumrad rom mivida mastan, saxeze usiamovneba sheatyo da gangeb igvianebda wasvlas, sanam mosalodnelma avdarma martla ar moaswro. sheiqna erti cheqa-quxili da tavsxma. ase rom stumari unda darcheniliyo melanostan. maspindzels shfotva tandatan ufro etyoboda da vaxshmis mzadebas dauchqara; xelad gashala sufra, gverdshi amoidga erti doqi kaxuri da zedized usxamda stumars, adzalebda: "dalie, ghmertma shegargos, da tkbilad dagedzinebao!"

 timsal-mako sicilit eubneboda: "chemo natlidedav, eg rom ar davlio, isec tkbilad damedzinebao. mistana wamals davayri xolme vaxshmad chems sachmels, rom gatenebamdis zarbaznebic rom tavze maxalon, mashinac veras gavigeb; mxolod ferad-feradi sizmrebi, titqo sasufevelshi viyo, ise damtrialebs tavsao; ertxel rom sinjo, shenc, chemi ar iyos, mere xels veghar aighebo". es rom stqva, amoigho jibidan patara gamokruli parki, gashala da fxvnili shechamands moayara: "xashxashisagan shezavebuli dzilis wamaliao; shen ki ver girchev, chemo natlidedav, balghebis patroni xar da ghame bevrjer gamoghvidzeba dagchirdebao; me ki, rom davegdebi rumbivit, gatenebamde vegharas gavigeb, mkvdris dzili wamighebso". moukra tavi parks da chaidva isev jibeshi.

 jer shua chamamde ar iyvnen misuli, rom timsal-makos mtqnareba daawyebina da tvalebi moepruwa; erti-ori wamoilughlugha gaugebrad da chahkida tavi... dzili moekida; melanom dzlivs miatria kutxisken, miawvina loginze da sabani gadaafara. stumari gaishmushna, gadabrunda kedlisken da amoushva xvrini. melanom ghimilit waichurchula: "meored mosvlamdisac nu gamogghvidzebiao" da gamotrialda sufrisken, magram alagebis nacvlad xelaxla dauwyo gawyoba; midga taroze, gadmoigho iqidan civad moxarshuli damzadebuli dedali, yveli, mrgvlad moxarshuli kvercxebi, xeladit ghvino, gaawyo sufra da xel-piri daibana, tma daivarcxna, witeli baghdadi moixvia tavze da kopwiaoba daiwyo. ramdenjerme moixeda timsal-makosken, magram is veras xedavda: pirsheqceuli kedlisken egdo udzravad da xvrinavda. melanom miitana tavisi dzveli tavsafari da tavze gadaafara, gamobrunda, dajda cecxltan samfexa skamze da karebisken iwyo yureba. didxans aghar gauvlia, rom ezoshi dzaghlma daiyefa da sheutia v daiwyo; melano zeze wamovarda da miashura karebs gasaghebad; tavmomdzinerebul timsal-makos gulma dauwyo dzgera. magram ar gandzreula. saxlshi shemovida chveni dzveli nacnobi - glaxa baqradze, moixsna sveli nabadi da miayuda kedelze, moixada yabalaxi, ukan zurgisken gadaigdo fafanaki, tofi iqve miayuda, dambacha, xmali da xanjali tanzeve gaiswora da ghimilit gadaexvia melanos. qali wurbelasavit chamoekida kiserze; didxans shetyubebulsavit iyvnen tavdaviwyebuli...

 axalmosuls ucbad xvrini shemoesma da shekrta.

 - nu geshinia, chemo sicocxlev, chemi natlia aris, terteras qvrivi, xashxashnachamia da sdzinavs. shens mters nu-ra gaugia, magan vera gaigos rao. - uambo yvelaferi, magram vaji mainc ichvneulad aqnevda tavs. tavis simartlis dasamtkiceblad melanom jinjgali dauwyo mdzinars, xan fexebshi moavlo xeli, xan tavi auwia: bevri acodvila, magram ver gamoaghvidza. ertxel ki waichuchyuna mdzinarma da amoushva isev xvrini.

 - daexsen, nu awvaleb! - miadzaxa baqradzem. - sanam eg gamoighvidzebdes, me aqedan shors viqnebio! - miujda sufras da sayvarelic gverdshi moisva.

 didxans ichikchikes ise, rogorc sheyvarebulta rigia; sxvata shoris, qalma hkitxa: "bashi-achuks rad gedzaxiano?" da vajmac miugo: "es aq damarqves tatrebmao: fafanakit rom mxedaven, uqudo vgonivar, tavmoxdili, da mateburad bashi-achuki tavmoxdilsa nishnavso".

 amistana ambebi ilaparakes vaxshamze; bashi-achukma erti kviris, rogorc tavisi, ise tavisi amxanagebis tavgadasavali dawvrilebit uambo megobars; navaxshmevs cota moialerses... meore mamlis yivilze vaji gamoesalma qals, utxra: "dgheisworamdis nughar melio" da gaudga gzas.

 terteras qvrivs erti sityvac mati nalaparakevi ar gamohparvia, magram dilas kargadzalze iyo amosuli mze, rom gamoeghvidza da ise wamodga, titqo wuxeli sizmaric ar enaxoso, gamoetxova natlidedas da gaudga gzas.


 tavi merve

 ali-yuli-xanma im dgheebshive daibara abdushahili da utxra:

 - ertgulebis gamomcheni, rogorc chvenebshi, ise sxvisianebshiac, bevri myavs, magram am saidumlos shens mets mainc aravis mivandobo!

 abdushahilma morchilebis nishnad shublze miidva xeli da moaxsena: "bash ustao!" mashin mouyva yovelives, rac timsal-makosagan sheetyo da daavala, rom cxenosnebi wamoiyvane danishnul dghes, shemoartyi gars melanos saxls da rogorc is qali, ise bashi-achuki dacherili momgvareo.

 abdushahils ar echashnika es saqme.

 "marto rom sadme shevyrodi da samagiero gadamexdevinebina, is iqneboda kargi, tvara kacs udrood da uadgilod mivaswro, jari davaxvio da davichiro, es ra vajkacobaa da ra sakadrisiao?" mteli dghe sul amaze fiqrobda; daghamda tu ara, gaudga gzas martodmarto da miadga karze tevdoraant melanos; melanom rom udroo dros mosuli ucxo tatari dainaxa, shishis qarma aitaca, magram abdushahilma utxra:

 - nu geshinia! samoyvroda var mosuli da ara samtrodo.

 qalma rom mshvenieri vajkaci tkbilad momghimari naxa, guli moibruna.

 - kurtxeul iyos tqveni mobrdzanebao, - yelmogherebit utxra, morcxvad kavebi gaiswora da skami daudga. tatarma miixed-moixeda, karebi gadaugdo shignidan da xanjali amoigho, qali shekrta da utxra:

 - ra sachiroa iq dzaladoba, sadac nebayoflobas win ara udgas rao?

 tatarma, vitom verc ki gaigona es sityvebi, chaiyo meore xeli jibeshi da savse qisa amoigho.

 - ai, xom xedav? ert xelshi xanjali michiravs, meoreshi oqro. romelic ginda airchie! tu chems survils sheasruleb, gagamdidreb, tu ara da - am xandzalze agageb axlaveo.

 qalma morcxvad wailaparaka: "nurc xanjals garji da nurc oqros daxarjav, me shens marto vajkacobasac davjerdebio". abdushahilma mkvaxed miadzaxa:

 - scdebi! shen rom hfiqrob, me im ganzraxvit ar movsulvar! me vici, rom shentan bashi-achuki dadis da is rogorme xelshi chamagdebineo.

 amis gamgone melano gafitrda da kankali auvarda: did ficsa da uarze dadga; abdushahilma siamovnebit shexeda qals, magram iseve ucbad sheichmuxna saxe da urchia:

 - ara, qa fici aghar gagiva, dawvrilebit vici, rogorc aris saqme: aha! waighe am tavit es qisa da mere, roca imas xelshi chamigdeb, is atasi oqroc shentvis damitmia, da arc moghalatobas gagamxel, allahi momicia tavdebado. - amgvari rameebi bevri utxra, didxans urchevda, magram gakerpebulma qalma gaaqnia tavi. abdushahili tandatan aghtacebashi modioda da gunebashi hfiqrobda: "ai, sad yofila qali! kidec es aris, rom amdeni xania qartvelebi gvimklavdebiano!" ukanasknelad miubrunda qals da shesdzaxa:

 - mash, axla ki gamoetxove sicocxleso! - qali chaikeca da sikvdilis momlodinem tvalebze xeli miifara; tatarma xelebi moavlo, wamoayena zeze da damshvidebit utxra:

 - gexumre, shen sasikvdilod gasametebeli ara xar! aferum, dedakaco, siyvarulic gcodnia da megobrobac! bevri ram gamegona qartvel qalebze, magram naxevaric ar mejera, axla ki gamogcade da davrwmundio.

 melano muxlebze moexvia da dauwyo kocna.

 - me vici, - ganagrdzo abdushahilma, - rom ama da am dghes bashi-achuki shentan iqneba; mec nabrdzanebi maqvs, rom chemi cxenosnebit shemovertya gars shens saxlsa da davichiro, magram gaafrtxile, rom aq ar damixvdeso! - gaocebulma melanom ucbad shehkivla:

 - mash, shen megobari yofilxar bashi-achukiso?

 - ara, mteri, daudzinebeli mteri! an is unda iyos da an me! axn unda movkla, an unda shevakvde, magram unda shevxvde sadme da pirdapir unda mividet ertimeoreze ise, rogorc vajkacis wesia da ara qurdulad, ghalatit, rogorc nabrdzanebi maqvs!.. xom gesmis? eseebi yvela gadaeci bashi-achuks da axla ki mshvidobit da gamarjvebito.
